احتمالاً تا حالا اسم «ریزپردازنده» (Microprocessor) به گوش‌تون خورده. کلمه "micro" یعنی خیلی کوچیک و "processor" یعنی چیزی که کارها رو سریع‌تر انجام می‌ده. پس در یک نگاه کلی، ریزپردازنده یعنی یک چیز خیلی کوچیک که می‌تونه وظایف مختلف رو طبق دستور پیش ببره. اما تعریف دق...
درس آموزش ریزپردازنده و اسمبلی
احتمالاً تا حالا اسم «ریزپردازنده» (Microprocessor) به گوش‌تون خورده. کلمه "micro" یعنی خیلی کوچیک و "processor" یعنی چیزی که کارها رو سریع‌تر انجام می‌ده. پس در یک نگاه کلی، ریزپردازنده یعنی یک چیز خیلی کوچیک که می‌تونه وظایف مختلف رو طبق دستور پیش ببره. اما تعریف دقیق‌ترش فرق می‌کنه: ریزپردازنده یک تراشه الکترونیکی کوچیکه که پر از ترانزیستوره و توی واحد پردازش مرکزی کامپیوتر (CPU) و خیلی از دستگاه‌های الکترونیکی دیگه پیدا می‌شه. کار اصلی‌اش هم اینه که ورودی بگیره، پردازش کنه و بعد خروجی مناسب بده.
دوره آموزش ریزپردازنده و اسمبلی با هدف آموزش این درس مهم از رشته مهندسی کامپیوتر ارائه شده. این مبحث مخصوصاً توی حوزه معماری کامپیوتر و سخت‌افزار خیلی مهم و کاربردی به حساب میاد. قراره توی این متن هم یک معرفی کوتاه از آموزش رایگان ریزپردازنده و اسمبلی داشته باشیم و بعد مفصل‌تر درباره خود ریزپردازنده و زبان اسمبلی حرف بزنیم.
چرا این دوره؟
اگه دانشجوی مهندسی کامپیوتر یا برق الکترونیک هستید، احتمالاً درس ریزپردازنده یکی از اون درس‌هایی بوده که یا عاشقش شدید یا ازش فرار کردید! واقعیت اینه که بدون درک درست این درس، ورود به دنیای طراحی سیستم‌های دیجیتال تقریباً غیرممکنه. این دوره رایگانه و از کلاس دکتر اسماعیل ثنایی ضبط شده، یعنی دقیقاً همون چیزی که توی دانشگاه می‌شنیدید، ولی این‌بار هر وقت خواستید می‌تونید مرور کنید. 😊
معرفی دوره آموزش ریزپردازنده و اسمبلی
دوره آموزش رایگان ریزپردازنده و اسمبلی در 23 جلسه و حدود 33 ساعت آموزشی در اختیار علاقه‌مندان قرار داره. این دوره مربوط به درس ریزپردازنده و اسمبلیه و از کلاس دکتر اسماعیل ثنایی ضبط شده. توی این درس، استاد به مباحث مهم و پیشرفته‌ای از ریزپردازنده و اسمبلی می‌پردازه.
مشخصات کلی دوره
ویژگی
توضیح
عنوان دوره
درس آموزش ریزپردازنده و اسمبلی
مدرس
دکتر اسماعیل ثنایی
تعداد جلسات
23 جلسه
مدت زمان
حدود 33 ساعت
سطح
دانشگاهی (مهندسی کامپیوتر و برق)
هزینه
رایگان
مباحث دوره آموزش ریزپردازنده و اسمبلی
این درس از دو بخش اصلی تشکیل شده:
بخش اول: آشنایی با میکروپروسسورهای خانواده x86. توی این قسمت، نرم‌افزار، سخت‌افزار و ارتباطشون با هم با بررسی نسل اول این خانواده یعنی 8086/8088، هم بر مبنای Single board CPU و هم PC آموزش داده می‌شه.
بخش دوم: ساختار پردازنده‌های پیشرفته از دهه ۹۰ به بعد. جدیدترین تکنولوژی‌های Intel و AMD هم مورد بررسی قرار می‌گیرن.
هدف از برگزاری دوره آموزش ریزپردازنده و اسمبلی چیست؟
هدف اصلی این درس، ساختن یک دید مهندسی لازم برای انجام پروژه‌های مربوط به سیستم‌های دیجیتاله، هم به‌صورت Single board و هم به‌صورت سیستمی روی PC. در نهایت دانشجوها می‌تونن موقع مواجهه با یک پروژه، قدم‌های اصلی، ملاحظات، محدودیت‌ها و راه‌حل‌ها رو ارائه، تحلیل و بررسی کنن و بهترین گزینه رو انتخاب کنن.
این دوره برای چه کسانی مناسبه؟
دوره آموزش رایگان ریزپردازنده و اسمبلی برای همه دانشجویان رشته مهندسی کامپیوتر در هر دو گرایش سخت‌افزار و نرم‌افزار و همچنین دانشجویان برق الکترونیک خیلی مناسبه. البته این دوره فقط مختص به این گروه‌ها نیست؛ هر کسی که به مباحث معماری کامپیوتر علاقه داره می‌تونه از محتوای ارزشمند این دوره استفاده کنه.
نکته جالب اینکه درس ریزپردازنده پیش‌نیاز مهمی برای درس سیگنال‌ها و سیستم‌هاست و برای کسانی که دوست دارن وارد کار عملی و بازار کار بشن هم خیلی ایده‌آله. برای ورود به بازار کار لازمه که با جنبه‌های تئوری و عملی این علم آشنا باشید.
منابع و مراجع درس ریزپردازنده و اسمبلی
Douglas V. Hall, Microprocessor Interfacing and Its Application
Mazidi, 80X86 IBM PC and Compatible Computers: Assembly Language, Design, and Interfacing
INTEL Microprocessors 8086/8088, 80186/80188, 80286, 80386, 80486, Pentium, Pentium Pro Processor, Pentium II, III, 4 (7th Edition) by Barry B. Brey
William Stallings, Computer Organization and Architecture: Designing for Performance, 8th Ed., Prentice Hall, 2009
S. K. Sen, Understanding 8085/8086 Microprocessor and Peripheral ICs, 2009
تاریخچه مختصری از ریزپردازنده
مهم‌ترین اختراع تکنولوژیکی در زمان‌های اخیر، ریزپردازنده بوده. پیشرفت در فناوری مدارهای مجتمع این امکان رو برای مهندسان شرکت اینتل آمریکا فراهم کرد که در سال 1971 یک کامپیوتر قابل‌برنامه‌ریزی میکرو روی یک تراشه توسعه بدن. این دستگاه ("Intel 4004") از حدود 2300 ترانزیستور تشکیل شده بود؛ تراشه‌ای که با فناوری MOS کانال P-gate سیلیکونی ساخته شده بود. بعدها این تراشه به‌عنوان ریزپردازنده نام‌گذاری شد.
ریزپردازنده‌ها معمولاً از سیلیکون ساخته می‌شن و اغلب «تراشه منطقی» یا «پردازنده» نامیده می‌شن. خانواده ریزپردازنده نسل اول 8 بیتی بود، اما امروزه از ریزپردازنده‌های 32 بیتی و 64 بیتی استفاده می‌شه. در طول این سال‌ها تعداد ترانزیستورهای به‌کاررفته در ریزپردازنده‌ها به‌شدت زیاد شده. الان ریزپردازنده‌هایی داریم که بیش از شش میلیون ترانزیستور دارن.
نحوه کار ریزپردازنده چطوریه؟
در ظاهر، کار ریزپردازنده ممکنه ساده به نظر برسه، اما ریزپردازنده‌های مدرن تریلیون‌ها دستورالعمل رو در ثانیه انجام می‌دن. هیچ فناوری‌ای باورنکردنی‌تر از ریزپردازنده نیست. در هر ثانیه، تریلیون‌ها باز و بسته شدن سوئیچ در یک‌هزارم اینچ زیر سطح رخ می‌ده.
از زمانی که کامپیوتر روشن می‌شه تا وقتی خاموش می‌شه، ریزپردازنده میلیون‌ها عملیات منطقی و حسابی انجام می‌ده. این عملیات از تعداد کمی فضاهای نگهداری به نام ثبات استفاده می‌کنه. عملیات حسابی معمولی شامل جمع، تفریق و مقایسه دو یا چند مقداره. برای انجام عملیات، ریزپردازنده باید دستورالعمل‌های خاصی دریافت کنه. وقتی یک کامپیوتر راه‌اندازی می‌شه، ریزپردازنده اولین مجموعه دستوراتش رو از سیستم اصلی ورودی-خروجی می
