آموزش گفتار در باب کتاب «فریب بزرگ: علم اقتصاد یا اقتصاد علم‌نما»
اگه دانشجوی اقتصاد هستی یا حتی فقط علاقه‌مندی بدونی پشت پرده اون چیزی که به اسم «علم اقتصاد» تدریس می‌شه چیه، این دوره می‌تونه برات یه زاویه دید تازه بسازه. 📊
این دوره برای چه کسانیه؟
دانشجویانی که حس می‌کنن بین فرمول‌های ...
آموزش گفتار در باب کتاب «فریب بزرگ: علم اقتصاد یا اقتصاد علم‌نما»
اگه دانشجوی اقتصاد هستی یا حتی فقط علاقه‌مندی بدونی پشت پرده اون چیزی که به اسم «علم اقتصاد» تدریس می‌شه چیه، این دوره می‌تونه برات یه زاویه دید تازه بسازه. 📊
این دوره برای چه کسانیه؟
دانشجویانی که حس می‌کنن بین فرمول‌های ریاضی و مسائل واقعی اقتصاد یه شکاف عمیق وجود داره
پژوهشگرانی که دغدغه اقتصاد اسلامی و رویکرد ارزش‌بنیان دارن
هر کسی که می‌خواد بدونه چرا اقتصاد متعارف از توضیح پیامدهای فرهنگی و اجتماعی سیاست‌گذاری‌ها عاجزه
درباره دوره
آنچه امروز به‌عنوان علم اقتصاد شناخته می‌شه، ذاتاً توانایی این رو نداره که اصول عدالت و ارزش‌های اخلاقی رو مبنای دستگاه تحلیلی و الگوی سیاست‌گذاری اقتصادی خودش قرار بده. از طرفی، از تبیین پیامدهای فرهنگی، اجتماعی و سیاسیِ ناشی از سیاست‌گذاری‌های مالی دولت‌ها و شرکت‌های بزرگ هم ناتوانه. به همین دلیله که اقتصاد متعارف رو «اقتصاد علم‌نما» می‌نامیم — همون چیزی که متأسفانه هنوز بر دانشکده‌های اقتصاد سایه انداخته.
موضوع این دوره، یه بررسی نقادانه از منشأ علم اقتصاد جدیده. توی این مسیر رویکرد تاریخی رو انتخاب کرده‌ایم. خیلی از اقتصاددان‌های معاصر فکر می‌کنن اقتصاد جدید یه ساحت علمیه، چون روش تحلیلیش ریاضیه. برای همین به ریشه و ماهیت رویکرد ریاضی در اقتصاد پرداختیم؛ چون از نظر نظری اهمیت خیلی زیادی داره.
این رویکرد بر مفاهیم و روابط انتزاعی اقتصادی بنا شده که فقط برای به‌کارگیری ریاضیات مناسب‌ان. به نظر ما، رویکرد ریاضی باعث شده ظرفیت علم اقتصاد در توضیح و مواجهه با مسائل واقعی دنیای بیرون محدود بشه — در حالی که همین مسائل برای سیاست‌گذاران حیاتی‌ان.
نشون دادیم که حاصل رویکرد ریاضی به اقتصاد چیزی نیست جز «اقتصادِ علم‌نما» که امروز به اسم علم اقتصاد جدید شناخته می‌شه. اقتصاد علم‌نما یه فریب بزرگه؛ چون پشت نقاب زیبای «اقتصاد علمی» — که ادعا می‌شه مستقل از ارزش‌هاست — چهره زشت سرمایه‌داری رو پنهان می‌کنه.
اقتصاددانان سرمایه‌داری معاصر گمان می‌کنن اقتصاد علمه چون ماهیت ریاضی داره. این باور، رابطه متقابل بین اقتصاد و نظام ارزش‌های اخلاقی رو انکار می‌کنه، در حالی که چنین رابطه‌ای در واقعیت وجود داره. اقتصاد اسلامی بر ارزش‌های الهی برای فرد و جامعه استواره و به همین دلیل، اقتصاد علم‌نما موانع بزرگی در راه کشف این نظام ایجاد کرده.
توی این دوره توضیح دادیم که علم اقتصاد متعارف باعث شده توانمندی و گستره درک ما از رویکرد ارزش‌بنیان در تحلیل‌های اقتصادی محدود بشه. اولین گام اساسی برای ساختن چارچوبی محکم در نظریه‌پردازی و سیاست‌گذاری اقتصاد اسلامی، توجه به همین حقیقته.
اگه بخوام یه مثال ساده بزنم: فرض کن می‌خوای تأثیر یه سیاست مالیاتی رو روی یه شهر کوچیک بررسی کنی. مدل‌های ریاضی معمولاً فقط عدد و نمودار نشونت می‌دن، ولی این که اون سیاست چه بلایی سر بافت فرهنگی یا اعتماد اجتماعی می‌آره، از دستشون در می‌ره. این دوره دقیقاً همین نقطه کور رو نشونه می‌گیره.
محتوای دوره
شماره
عنوان فصل
تعداد جلسات
مدت زمان
1
کتاب فریب بزرگ، چرا و چگونه؟
4 جلسه
02:35 ساعت
2
ارزش در علوم اجتماعی
3 جلسه
01:17 ساعت
3
اقتصاد اسلامی، هدف غایی
3 جلسه
01:13 ساعت
4
فریب در اقتصاد علم‌نما
3 جلسه
02:22 ساعت
5
مارکس و مارکسیسم
3 جلسه
01:58 ساعت
6
تعارض منطق انتزاع مطلوب و روش ریاضیات
4 جلسه
02:30 ساعت
7
گام‌های ابتدایی ریاضی‌سازی
2 جلسه
01:16 ساعت
8
نقد تبیین‌های رویکرد ریاضی
5 جلسه
02:42 ساعت
9
انقلاب معنا و تک‌بعدی‌نگری
2 جلسه
01:16 ساعت
10
روش انتزاع و زیربخش‌سازی
5 جلسه
02:28 ساعت
11
جونس و والراس در برابر مارکس
4 جلسه
01:30 ساعت
12
رکود از مارشال تا رویکرد یکپارچه
4 جلسه
01:48 ساعت
13
علم اقتصاد در انقلاب‌ها
3 جلسه
01:39 ساعت
14
همه برای اقتصادسنجی
2 جلسه
01:29 ساعت
15
ناکامی واقعی اقتصاد علم‌نما
3 جلسه
01:30 ساعت
16
سقوط رؤیابافی‌ها
6 جلسه
02:31 ساعت
17
موخره: انتقادهای وارد!
4 جلسه
01:52 ساعت
مشخصات کلی دوره
عنوان: آموزش گفتار در باب کتاب «فریب بزرگ: علم اقتصاد یا اقتصاد علم‌نما»
مدرس: (در متن اصلی ذکر نشده)
زمان کل: حدود ۳۱ ساعت
سطح: مناسب دانشجویان و پژوهشگران اقتصاد و علوم اجتماعی
پلتفرم: مکتب‌خونه
وضعیت قیمت: تخفیف ویژه
چرا این دوره؟
شاید بپرسی چطور این مباحث به کارت میاد؟ اگه قراره یه پروژه تحقیقاتی درباره اقتصاد ایران یا نقد سیاست‌های اقتصادی بنویسی، این دوره بهت چارچوب فکری می‌ده که فراتر از فرمول‌های خشک ریاضیه. حتی اگه فقط می‌خوای سر کلاس اقتصاد کلان سؤالای عمیق‌تری بپرسی، اینجا جواب‌های خوبی پیدا می‌کنی.
یه نکته دیگه هم بگم: این دوره با تخفیف ویژه ارائه شده که فرصت خوبیه برای دانشجوهایی که بودجه محدودی دارن ولی دنبال محتوای جدی و انتقادی‌ان. 🎓
چه چیزی یاد می‌گیری؟
تفاوت بین علم اقتصاد واقعی و اقتصاد علم‌نما
ریشه‌های تاریخی ریاضی‌سازی در اقتصاد و پیامدهای اون
نقد رویکردهای انتزاعی و تک‌بعدی در تحلیل اقتصادی
مبانی اقتصاد اسلامی به‌عنوان یک رویکرد ارزش‌بنیان
چگونگی تأثیر ارزش‌ها بر نظریه‌پردازی و سیاست‌گذاری اقتصادی
در نهایت، این دوره فقط یه سری اطلاعات خشک نیست؛ بیشتر شبیه یه مسیر فکریه که کمکت می‌کنه بفهمی چرا اقتصاد امروز به اینجا رسیده و چطور می‌شه از این وضعیت عبور کرد. 😊
