آموزش رایگان تحقیق در عملیات ۱ (OR1) — سفری از پایه تا کنکور ارشد
چرا این دوره؟
اگه دانشجوی مهندسی صنایع، ریاضی کاربردی، مدیریت صنعتی یا بازرگانی هستی و دنبال یه منبع رایگان و کامل برای یادگیری تحقیق در عملیات می‌گردی، این دوره دقیقاً همون چیزیه که لازم داری. درس «تحقیق در عملیات ۱» توی نیم...
آموزش رایگان تحقیق در عملیات ۱ (OR1) — سفری از پایه تا کنکور ارشد
چرا این دوره؟
اگه دانشجوی مهندسی صنایع، ریاضی کاربردی، مدیریت صنعتی یا بازرگانی هستی و دنبال یه منبع رایگان و کامل برای یادگیری تحقیق در عملیات می‌گردی، این دوره دقیقاً همون چیزیه که لازم داری. درس «تحقیق در عملیات ۱» توی نیم‌سال اول سال تحصیلی ۹۹-۹۸ با همکاری آقای عرفان توسلی در دانشکده مهندسی صنایع دانشگاه تفرش ضبط شده. یعنی یه کلاس واقعی دانشگاهی، با تمام جزئیات و نکاتی که سر کلاس گفته می‌شه.
تحقیق در عملیات به زبان ساده چیه؟
هر سازمانی یه تصمیم‌گیرنده داره. مدیرها بر اساس نیازهای جامعه تصمیم می‌گیرن و سازمان رو در همون مسیر هدایت می‌کنن. اینجاست که تحقیق در عملیات (Operations Research) وارد می‌شه؛ یعنی ارائه الگوهای کمّی برای تصمیم‌گیری علمی مدیران. با ترکیب درست منابع، می‌شه به تصمیم بهینه رسید. هر تصمیم هم نتیجه یه فرآیند پویاست که کلی عامل مختلف روش تأثیر می‌ذاره. فنون کمّی — به‌ویژه تحقیق در عملیات — تلاش می‌کنن این عوامل متعدد رو شناسایی کنن و در اخذ تصمیمات بهینه به کار بگیرن.
یه کم از تاریخچه
اولین استفاده سازمان‌یافته از تحقیق در عملیات برمی‌گرده به جنگ جهانی دوم در انگلستان. مدیریت نظامی انگلیس اون موقع گروهی از دانشمندان متخصص در مسائل تاکتیکی و استراتژیک دفاع هوایی و زمینی رو مأمور تحقیق در این زمینه کرد. دلیل اصلی‌اش هم محدودیت بودجه نظامی بود؛ لازم بود چگونگی استفاده مناسب و حداکثر از منابع نظامی بررسی بشه. همون‌طور که از اسمش پیداست، علت به‌کارگیری این روش، ماهیت مطالعات تیمی بود که روی عملیات (نظامی) تحقیق می‌کردن.
این دوره به چه کارت میاد؟
این مجموعه آموزشی نه‌تنها برای دانشجویان داوطلب کنکور کارشناسی ارشد مناسبه، بلکه دانشجویان کارشناسی هم می‌تونن ازش به‌عنوان منبع آموزش تحقیق در عملیات ۱ استفاده کنن. بیشترین بهره رو دانشجویان رشته‌های مهندسی صنایع، ریاضی کاربردی، مدیریت صنعتی و مدیریت بازرگانی ازش می‌برن. مدیران و کارشناسان هم می‌تونن از این دوره برای شناسایی روش‌ها و فنون دستیابی به هدف‌ها، متناسب با شرایط و امکانات، کمک مؤثری بگیرن.
تحقیق در عملیات دقیقاً چیه و چه ابزارهایی داره؟
تحقیق در عملیات معمولاً با عناوینی مثل علم مدیریت، روش‌های مقداری، تحلیل مقداری و علم تصمیم‌گیری هم بیان می‌شه. مخففش هم OR هست. OR یه رویکرد علمیه که بر مجموعه‌ای از فنون ریاضی تأکید داره — فنونی که یا در حوزه علم مدیریت توسعه پیدا کردن یا از رشته‌های دیگه مثل ریاضی، آمار و مهندسی اقتباس شدن. در واقع یکی از زیرشاخه‌های ریاضیات کاربردی محسوب می‌شه و به متخصصان این امکان رو می‌ده تا جنبه‌های نظری تحقیق در عملیات رو بررسی و گسترش بدن.
ابزارهای اصلی OR عبارتند از:
مدل‌سازی ریاضی
بهینه‌سازی
آمار
نظریه گراف
نظریه بازی‌ها
نظریه صف
آنالیز تصمیم‌گیری
شبیه‌سازی
باید یادت باشه که تحقیق در عملیات چیزی بیش از یه مجموعه فنون ریاضیه. این علم هم مثل بقیه علوم با مسائل و مشکلات به‌صورت منطقی برخورد می‌کنه. نگاه OR به مسائل مدیریتی، یه نگاه سیستماتیک و منطقیه. به‌خاطر ماهیت محاسباتی‌اش هم با علوم کامپیوتر پیوند داره. نرم‌افزارهای تجاری تحقیق در عملیات معمولاً با عنوان ابزارهای حل مسئله شناخته می‌شن و قابلیت استفاده در نرم‌افزارها و کدهای خودنوشته رو دارن.
توی این دوره چی یاد می‌گیری؟
توی دوره آموزش درس تحقیق در عملیات ۱، این مباحث پوشش داده می‌شه:
مدل‌های ریاضی و ساختار آن‌ها
مدل‌های خطی
روش حل ترسیمی و روش حل جبری
روش سیمپلکس اولیه
متغیرهای مصنوعی (شامل روش M بزرگ و روش دو فاز)
روش سیمپلکس تجدیدنظر شده
روش تجزیه برنامه‌ریزی خطی
انواع تباهیدگی و جواب بهینه چندگانه
نظریه دوگانی (دوال) و کاربردهای آن
قضیه ضعیف و قوی دوگانی
سیمپلکس دوگان و سیمپلکس اولیه-دوگان
تفسیر اقتصادی دوگان
تحلیل حساسیت در مدل‌های خطی (تغییر ضریب تابع هدف یک متغیر غیرپایه، تغییر ضریب تابع هدف یک متغیر پایه، تغییر ضرایب تابع هدف به‌صورت پارامتری، تغییر مقادیر سمت راست، تغییر مقادیر سمت راست به‌صورت پارامتری، تغییر ستون ضرایب متغیر غیرپایه‌ای)
اضافه‌کردن متغیر و اضافه‌کردن محدودیت
قانون ۱۰۰ درصد
مسئله حمل‌ونقل و مسئله تخصیص
حل مسائل تألیفی توسط استاد
حل سؤالات کنکوری و پرچالش چند سال اخیر کنکور سراسری ارشد
یه مثال ساده بزنم: فرض کن می‌خوای توی پروژه‌ی درست، منابع محدود یه کارگاه رو بین چند خط تولید تقسیم کنی طوری که سود بیشترین بشه. دقیقاً همون جاییه که سیمپلکس و تحلیل حساسیت به کارت میاد.
پیش‌نیازها
پیش‌نیازهای درس آموزش تحقیق در عملیات ۱، دروس جبر خطی و تئوری احتمالاته. اگه این دو تا رو گذروندی، راحت می‌تونی با این دوره پیش بری.
یه نکته درباره جلسه پنجم
متأسفانه جلسه پنجم این درس به‌طور کامل ضبط نشده. ولی بقیه جلسات کامل هستن و جای نگرانی نیست.
مشخصات دوره در یه نگاه 📋
ویژگی
جزئیات
عنوان دوره
آموزش رایگان تحقیق در عملیات ۱ (OR1)
مدرس
آقای عرفان توسلی
دانشگاه
دانشکده مهندسی صنایع دانشگاه تفرش
تعداد جلسات
۱۹ جلسه
مدت زمان
۲۴ ساعت و ۱۹ دقیقه
سطح
مقدماتی تا پیشرفته (مناسب کارشناسی و کنکور ارشد)
قیمت
رایگان ✅
پیش‌نیاز
جبر خطی و تئوری احتمالات
این دوره برای کی مناسبه؟ 🎯
دانشجویان کارشناسی مهندسی صنایع، ریاضی کاربردی، مدیریت صنعتی و بازرگانی
داوطلبان کنکور کارشناسی ارشد
مدیران و کارشناسانی که می‌خوان با فنون کمّی تصمیم‌گیری آشنا بشن
هر کسی که به بهینه‌سازی و مدل‌سازی ریاضی علاقه داره
سوالات متداول
آیا این دوره واقعاً رایگانه؟
بله، کاملاً رایگانه و بدون هیچ هزینه‌ای می‌تونی ازش استفاده کنی. 😊
