اگه تازه مسئولیت هدایت یه تیم یا مجموعه رو بر عهده گرفتی، احتمالاً این سوال برات پیش اومده که چطور با آدم‌های مختلف کنار بیام. رفتار سازمانی دقیقاً همون دانشیه که به این سوال جواب می‌ده. مدیریت ر...
آموزش رفتار سازمانی (Organizational Behavior)
چرا یادگیری رفتار سازمانی برای هر مدیری ضروریه؟ 🤔
اگه تازه مسئولیت هدایت یه تیم یا مجموعه رو بر عهده گرفتی، احتمالاً این سوال برات پیش اومده که چطور با آدم‌های مختلف کنار بیام. رفتار سازمانی دقیقاً همون دانشیه که به این سوال جواب می‌ده. مدیریت رفتار انسان‌ها در محیط سازمانی، اقتصادی و اجتماعی مهارتیه که هر مدیر به اون نیاز داره. به همین دلیله که تو اکثر رشته‌های مدیریت، درس مدیریت رفتار سازمانی به‌عنوان یکی از دروس اصلی تدریس می‌شه.
اما اگه دانشجوی مدیریت نیستی و الان قراره یه مجموعه رو هدایت کنی؟ خب، این دوره برای تو طراحی شده. فرقی نمی‌کنه مدیر یه استارتاپ کوچیک باشی یا مسئول یه دپارتمان تو یه شرکت بزرگ، اصول رفتار سازمانی به کارت میاد.
تاریخچه‌ای کوتاه از رفتار سازمانی
برای اولین بار درس مدیریت رفتار سازمانی سال ۱۹۴۰ به‌عنوان یه درس دانشگاهی مطرح شد و بعد از اون کم‌کم رشد کرد. این درس با شکل‌گیری سازمان‌های بزرگ و پیدایش زمینه‌های عملی برای مطالعه رفتار افراد و تاثیرشون در محل کار، رشد بیشتری پیدا کرد و تو دهه‌های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ به تکامل رسید.
سال ۱۹۷۷ بود که یه مجله تخصصی تو این رشته با هدف آموزش رفتار سازمانی و گسترش استفاده از مباحث این دانش تو حوزه‌های مختلف مدیریت شروع به کار کرد. این مجله که به سردبیری آبری انیلز تاسیس شده بود، به‌صورت تخصصی تو این زمینه فعالیت می‌کنه و حتی امروز هم به‌عنوان بهترین مجله این حوزه شناخته می‌شه.
با شکل‌گیری این مجله، واتسون و اسکینر به‌عنوان افراد فعال تو حوزه‌های رفتارشناسی و مدیریت تلاش کردن مقاله‌های تخصصی تو این‌باره منتشر کنن تا مدیران سازمان‌ها آگاهانه‌تر رفتار کنن. با گسترش مفهوم رفتار سازمانی، تو فضای کسبوکار دیگه به انسان به‌عنوان یه ربات نگاه نمی‌شد و هر فرد بسته به توانایی‌هاش پاداش می‌گرفت. همین موضوع باعث ایجاد فضایی رقابتی، تلاش برای بهتر شدن و درنهایت رشد سازمان‌ها شد.
رفتار سازمانی رابینز؛ کتابی که همه‌جا تدریس می‌شه
یکی از بهترین کتاب‌هایی که تو آموزش مدیریت استفاده می‌شه، کتاب رفتار سازمانی نوشته استیفن رابینز هست. کتابی ارزشمند که تو اکثر دانشگاه‌های ایران و جهان تدریس می‌شه. این کتاب شیوه رفتار تو یه سازمان رو به سه بخش فرد، گروه و سازمان تقسیم می‌کنه تا مدیران برای برخورد با هر یک از این وجوه آماده بشن.
از نظر رابینز، افراد مصالح اصلی ساختمان سازمان هستن و به همین دلیل قبل از هر چیز لازمه که مدیران به شناخت افراد و ویژگی‌های فردی‌شون بپردازن. بعد از این مرحله، این موضوع مطرح می‌شه که افراد تو قالب گروه‌های مختلف کار سازمان رو پیش می‌برن. پس یه مدیر لازمه مهارت‌های ارتباطی، مذاکره و کار تیمی رو یاد بگیره و اون‌ها رو تو اعضای سازمان خودش گسترش بده.
از نظر رابینز مهم‌ترین وظیفه مدیر در قبال گروه‌ها، مدیریت تعارض و قدرت تو سازمان، پیاده‌سازی سبک‌های متفاوت رهبری و به‌کارگیری سیاست‌های مدیریتیه. درنهایت تو آموزش رفتار سازمانی رابینز، سازمان به‌عنوان یه سطح کلان در نظر گرفته می‌شه که به کمک فرد و گروه‌ها باید به رشد و بالندگی برسه.
مدیریت رفتار سازمانی دقیقاً چیه؟
منظور از مدیریت رفتار سازمانی، استفاده از اصول رفتاری افراد و گروه‌ها تو کسبوکار، صنایع، سازمان‌های دولتی و خدمات اجتماعیه. این دانش رو می‌شه به‌کارگیری اصول رفتاری تو سازمان‌ها دونست که روی عملکرد کارکنان تمرکز می‌کنه و روش‌هایی برای بهبود عملکرد سازمان به مدیران آموزش می‌ده.
تو این درس تئوری‌های مختلفی مثل value percept theory برای شناخت رفتار افراد و گروه‌ها تو سازمان و استفاده از اون برای رشد سازمان مطرح می‌شه. به‌طورکلی تو این درس به دو عنوان مهم پرداخته می‌شه که هر دو از عناوین موثر در مدیریت سازمان‌ها و موفقیت اون‌ها هستن:
مطالعه رفتار انسان‌ها و عوامل فردی و سازمانی موثر بر اون تو محیط کار
بررسی تاثیر افراد، گروه‌ها و سازمان‌ها و تعامل بین اون‌ها روی میزان تغییر و بهینه‌سازی سازمان‌ها و پویاتر کردن محیط کار بر اساس ارزش‌های اخلاقی
کاربرد رفتار سازمانی تو عمل
با توجه به مباحث این درس می‌شه گفت کارکردهای رفتارشناسی سازمانی تو سه بعد فردی، گروهی و سازمانی خلاصه می‌شه. نکته مهم اینه که هر مدیری باید تو جلسات آموزش رفتار سازمانی شرکت کنه تا با کارکنان خودش تعاملی مثبت داشته باشه و بتونه از اون‌ها در راستای رشد سازمان استفاده کنه. البته تو این مسیر، رضایت شغلی افراد و تمایلات و انگیزه‌هاشون برای ادامه کار هم نباید نادیده گرفته بشه.
کاربرد اصلی مباحث این درس تو افزایش رضایت شغلی افراد و تعهدی که به سازمان دارن دیده می‌شه. درواقع پیاده‌سازی تکنیک‌های رفتارشناسی تو محیط کسبوکار باعث می‌شه افراد خودشون رو جزئی از سازمان بدونن و احساس نکنن که تنها باید به میزانی که دستمزد می‌گیرن کار کنن. این موضوع انگیزه افراد برای حضور تو شرکت و تلاش برای رشد رو بیشتر و بیشتر می‌کنه.
یکی از مهم‌ترین کاربردهای به‌کارگیری مباحث رفتارشناسی تو مدیریت سازمانی، بهبود ارتباط بین همکاران و مدیرانه. اگهچه کارمندان باید از دستورات مدیران پیروی کنن، اما وجود رابطه رئیس و مرئوس و عدم امکان بیان نظرات، چیزی هست که به سازمان آسیب می‌رسونه. علاوه بر این، رفتار سازمانی کمک می‌کنه کارمندان خودشون رو با محیط کار سازگار کنن و از اینکه ساعات زیادی از روزشون رو تو این محیط می‌گذرونن راضی باشن. کاهش استرس کاری و افزایش شادی کارمندان تو محیط کار هم از دیگر کاربردهای پیاده‌سازی مفاهیم علمی رفتاری تو کسب‌وکارهاست.
نظریه‌های رفتار سازمانی که باید بشناسی
نظریه‌های رفتار سازمانی به سوالات اساسی پاسخ می‌دن و تلاش می‌کنن تئوری‌های سازمانی رو متناسب با فضای کسبوکار تعریف کنن. این نظریه‌ها انواع مختلفی دارن که هر یک از دیدگاهی خاص به رفتارشناسی تو یه سازمان نگاه می‌کنن.
نظریه سازمانی کلاسیک
تو این نظریه تاکید روی توجه به مسئولیت سازمانه، نه کارمندان. از دیدگاه نظریه‌پردازان کلاسیک، افراد به‌منزله قطعات یه خودرو هستن که می‌تونن با همکاری با یکدیگر سازمان رو راه بندازن. با استفاده از این نظریه، بهره‌وری و کارایی افراد بیشتر می‌شه و شرایط کار هم بهبود پیدا می‌کنه.
نظریه سازمانی اداری
این نظریه مربوط به بررسی روابط انسانی و عوامل رفتاری تو مدیریت می‌شه و روی ساختار مدیریت و سازمان‌دهی کارمندان تمرکز می‌کنه. تمرکز اصلی این نظریه روی انجام وظایف به نحوی موثر و بالا رفتن کارایی مدیره.
تسلط بر رفتار سازمانی را تجربه کنید؛ ثبت‌نام با تخفیف
