تصور کن یه فایل متنی داری با چند هزار سطر و ستون‌های مختلف. می‌خوای عملیات ریاضی روش انجام بدی، داده‌های خاصی رو استخراج کنی، یا گزارش‌های قالب‌بندی‌شده بسازی. انجام این کارها با روش‌های معمول واقعاً طاقت‌فرساست. اینجاست که AWK وارد میدان می‌شه و کار رو...
آشنایی با دوره آموزش زبان برنامه‌نویسی AWK
تصور کن یه فایل متنی داری با چند هزار سطر و ستون‌های مختلف. می‌خوای عملیات ریاضی روش انجام بدی، داده‌های خاصی رو استخراج کنی، یا گزارش‌های قالب‌بندی‌شده بسازی. انجام این کارها با روش‌های معمول واقعاً طاقت‌فرساست. اینجاست که AWK وارد میدان می‌شه و کار رو برات راحت می‌کنه. 😎
AWK یه زبان برنامه‌نویسیه که برای دست‌کاری داده‌ها و تولید گزارش طراحی شده. این زبان دستوری نیازی به کامپایل نداره و به برنامه‌نویس اجازه می‌ده از متغیرها، توابع عددی، توابع رشته‌ای و عملگرهای منطقی استفاده کنه. دوره آموزش برنامه‌نویسی AWK در مکتب خونه و به‌صورت رایگان تهیه شده تا علاقه‌مندان بدون هیچ هزینه‌ای با این ابزار قدرتمند آشنا بشن.
AWK دقیقاً چیه و از کجا اومده؟
awk نوعی زبان برنامه‌نویسی و مشخصات POSIX هست که سال ۱۹۷۷ در آزمایشگاه AT&T Bell متولد شد. اسمش از حروف اول سه طراحش گرفته شده: Aho، Weinberger و Kernighan. این زبان دارای توابع تعریف‌شده توسط کاربر، جریان‌های ورودی متعدد، دسترسی به شبکه TCP/IP و مجموعه‌ای غنی از عبارات منظمه.
در ساده‌ترین حالت، awk فایل‌ها رو برای واحدی از متن (معمولاً خطوطی که با یه کاراکتر خاص تموم می‌شن) جستجو می‌کنه که حاوی الگوهای تعیین‌شده توسط کاربر باشه. وقتی یه خط با یکی از الگوها مطابقت پیدا کرد، awk مجموعه‌ای از اقدامات تعریف‌شده رو روی همون خط اجرا می‌کنه و بعد به سراغ خطوط بعدی می‌ره تا فایل تموم بشه.
انواع پیاده‌سازی AWK
AWK – نسخه اصلی از آزمایشگاه AT&T
NAWK – نسخه جدیدتر و بهبودیافته AWK
GAWK – نسخه GNU که تمام توزیع‌های GNU/Linux اون رو ارائه می‌دن و با AWK و NAWK کاملاً سازگاره
چرا این دوره رو انتخاب کنی؟
زبان AWK یکی از برجسته‌ترین ابزارهای پردازش متن در محیط GNU/Linux محسوب می‌شه. این ابزار هم قدرتمنده و هم از یه زبان برنامه‌نویسی ساده برای پردازش استفاده می‌کنه. یعنی می‌تونی کارهای پیچیده پردازش متن رو با چند خط کد ساده حل کنی.
AWK ممکنه در نگاه اول با وجود پایتون کمی قدیمی به نظر برسه، ولی مزایای خاص خودش رو داره. برنامه‌های نوشته‌شده در awk مبتنی بر داده هستن؛ یعنی تو مشخص می‌کنی با چه داده‌هایی می‌خوای کار کنی و وقتی چنین داده‌هایی پیدا شدن، چه اقدامی انجام بشه. همین ویژگی باعث شده AWK هنوز هم در حوزه‌هایی مثل یادگیری ماشین، داده‌کاوی، هوش مصنوعی، پردازش داده‌های حجیم و زیباسازی متون کاربرد داشته باشه.
یه نکته جالب: اگه با اسکریپت‌نویسی پوسته (Shell Scripting) آشنایی داشته باشی، یادگیری AWK برات خیلی راحت‌تر می‌شه. چون تغییر مسیر در AWK دقیقاً مثل تغییر مسیر در دستورات Linux Shell عمل می‌کنه.
تو این دوره چی یاد می‌گیری؟
دوره آموزش زبان برنامه‌نویسی AWK یه مسیر یادگیری منظم داره. اول با محیط AWK آشنا می‌شی، بعد سینتکس، متغیرها، عملگرها، آرایه‌ها، حلقه‌ها و توابع رو یاد می‌گیری. حلقه‌های AWK با مثال‌های مناسب توضیح داده می‌شن؛ حلقه‌ها برای اجرای مجموعه‌ای از اقدامات به‌صورت تکراری استفاده می‌شن و اجراشون تا زمانی که شرط حلقه برقرار باشه ادامه داره.
AWK توابع متعدد زیادی داره که همیشه در دسترس برنامه‌نویسان قرار دارن. توابع Arithmetic، String، Time، Bit manipulation و غیره از جمله توابعی هستن که در AWK تعریف شدن. حتی می‌تونی توابع خودت رو تعریف کنی و کدهات رو به‌صورت مستقل بنویسی و آزمایش کنی. اینطوری می‌تونی از کدهای نوشته‌شده به‌طور مجدد استفاده کنی.
ساختار برنامه‌نویسی AWK
ساختار برنامه AWK از سه بلوک اصلی تشکیل می‌شه:
BEGIN – قبل از پردازش ورودی اجرا می‌شه
Body – روی هر خط ورودی اجرا می‌شه
END – بعد از پردازش تمام ورودی اجرا می‌شه
سرفصل‌های دوره
آموزش زبان برنامه‌نویسی آک، زبانی که به درد همه می‌خوره
آموزش برنامه‌نویسی به زبان آک (قسمت دوم)
با AWK چه کارهایی می‌تونی انجام بدی؟
بعد از یادگیری AWK، دامنه وسیعی از کارها پیش روت باز می‌شه:
اسکن خط‌به‌خط یه فایل متنی
تقسیم فایل به چندین فیلد مجزا
مقایسه متن ورودی یا بخشی از یه فایل با متن دیگه
جستجوی متن مشخص و انجام اقدامات مختلف روی فایل
فرمت‌بندی خطوط خروجی
انجام عملیات حسابی و رشته‌ای
اعمال شرایط و حلقه‌ها روی خروجی
تبدیل فایل‌ها و داده‌ها به ساختار مشخص
تولید گزارش‌های قالبی
یه مثال ساده از زندگی واقعی: فرض کن یه فایل لاگ از سرور داری با هزاران خط. می‌خوای فقط خطوطی رو ببینی که کد خطای ۵۰۰ دارن و تعدادشون رو بشمری. با AWK این کار تو یه خط کد انجام می‌شه، در حالی که با روش‌های معمول باید کلی وقت بذاری.
این دوره برای چه کسانی مناسبه؟
دوره رایگان AWK برای توسعه‌دهندگان سیستم، مدیران سیستم، دانشجویان کامپیوتر و هر کسی که می‌خواد پردازش متن و استخراج داده‌ها رو در محیط‌هایی مثل یونیکس یاد بگیره، مفیده. اگه با تحلیل متن سروکار داری و تا حدودی با GNU/Linux آشنایی داری، از این دوره می‌تونی نهایت بهره رو ببری.
پیش‌نیازها
درک اولیه از سیستم‌عامل GNU/Linux
آشنایی مقدماتی با اسکریپت‌نویسی پوسته
مهارت‌هایی که بعد از دوره کسب می‌کنی
آشنایی کامل با زبان برنامه‌نویسی AWK و جریانات داخلی اون
کار با آرایه‌ها، توابع، حلقه‌ها و دستورات شرطی
تسلط بر عبارات با قاعده (Regular Expression) در AWK
انجام عملیات‌های ریاضی، متنی، زمانی و بیتی
کار با آرایه‌های انجمنی که لازم نیست اندیس‌هاشون به ترتیب باشن و می‌شه از رشته یا عدد به‌عنوان اندیس استفاده کرد
تفاوت AWK با ابزارهای مشابه
sed در برابر awk: sed یه ابزار خط فرمانه که با استفاده از یه زبان برنامه‌نویسی ساده و فشرده متن رو تجزیه و تبدیل می‌کنه. awk
